اينكه در صورتى كه قدرت دارد بايد فورا آنها را تطهير كند . و اگر تطهير متوقف بر هزينه است ، واجب است و آيا هزينه به عهده نجس‌كننده آنها است ؟ خالى از وجه نيست و اگر تطهير مسجد مثلا متوقف بر كندن زمين آن يا خراب كردن آن جايى از آن باشد جايز بلكه واجب است . و بنابر وجه قوى خسارت تعمير مسجد به عهده كسى است كه آن را نجس كرده است و اگر نجاستى را در مسجد مثلا ببيند و وقت نماز هم رسيده باشد بايد فورا آن را تطهير نمايد و تطهير را بر نماز كه وقتش وسيع است ، مقدم بدارد . و اگر - در همين - حال با داشتن قدرت ، تطهير نكرد و به نماز مشغول شد ، معصيت كرده ليكن بنابر اقوا نمازش صحيح است ، و اگر وقت نماز تنگ است بايد آن را مقدم بر تطهير مسجد ، بدارد . ( 1 ) مسألهء 2 - بنابر احتياط واجب حصير و فرش مسجد مانند خود مسجد است كه نجس كردن آن حرام و تطهير آن اگر چه به بريدن جاى نجس باشد ، واجب است . ( 2 ) مسألهء 3 - فرقى بين مسجد آباد و مخروبه و متروك نيست . بلكه مسجدى كه تغيير داده شده و غصبا خانه يا كاروانسرا يا دكان شده باشد بنابر احتياط واجب ، همين حكم را دارد . ( 3 ) مسألهء 4 - اگر معلوم باشد كه واقف مسجد ، نسبت به بعضى از قسمتهاى آن قصد مسجديت نكرده است آن قسمت حكم مسجد را ندارد و اگر مسجد بودن جايى مشكوك باشد در صورتى كه نشانه‌اى بر مسجديت آن نباشد ملحق به مسجد نمىشود . ( 4 ) مسألهء 5 - كما اينكه نجس كردن قرآن كريم حرام است ، نوشتن آن با رنگ نجس ( هم ) حرام است و اگر از روى نادانى يا عمد با رنگ نجس نوشته شده باشد ، در صورتى كه قابل محو است بايد آن را محو نمود و در غير آن مثل رنگ چاپ ( كه محو نمىشود ) بايد تطهير شود . ( 5 ) مسألهء 6 - كسى كه عمدا با نجاست نماز بخواند نمازش باطل است . و اعاده آن چه در وقت و چه خارج وقت - واجب است . و كسى كه نجاستى را فراموش كرده مانند كسى است كه عمدا خوانده است ، و كسى كه نجاست را نمىدانسته و نماز خوانده - نه در وقت و نه در خارج وقت - اعاده ندارد . اگر چه احتياط مستحب ، اعاده آن است . و اگر در اثناء نماز علم به نجاست پيدا كند چنانچه نداند كه قبل از نماز بوده و ( فعلا هم ) بر طرف كردن آن با كندن يا غير آن بطورى كه منافات با خواندن نماز نداشته باشد ممكن باشد و ستر عورت هم باقى بماند ، بايد اين كار را بكند و بقيه نماز را بخواند و اگر بر طرف كردن آن ممكن نباشد بايد با وسعت وقت ( آن را رها كرده ) و از نو ( با لباس و بدن پاك ) نماز بخواند . و اگر وقت وسعت نداشته باشد ، و بيرون آوردن لباس و برهنه خواندن نماز ممكن باشد بايد بنابر اقوا چنين كند و اگر ممكن نباشد بايد به همان صورت ، نماز بخواند . و همچنين است اگر نجاست در اثناء به او برسد ، و چنانچه بداند كه نجاست قبل از نماز بوده - در صورت وسعت وقت - در هر حال بايد ( رها كرده ) از نو ، نمازش را ( با لباس و بدن پاك ) بخواند . ( 6 ) مسألهء 7 - اگر فقط داراى ساتر عورتى كه نجس است باشد ، چنانچه كندن آن به خاطر